پنجشنبه 29 ارديبهشت 1401 شمسی /5/19/2022 4:05:54 AM
سرعت ماشین چاپ پول چرا زیاد شد؟

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، پس از سه ماه روند نزولی تورم در پاییز سال جاری، سرانجام نرخ تورم ماهانه و نقطه‌ای در نخستین ماه زمستان افزایشی شد. 
آلارم زمستانی چرخش تورم

در دی‌ماه، نرخ تورم ماهانه ۴/ ۲درصد و نرخ تورم نقطه‌ای ۹/ ۳۵ درصد گزارش شد تا نسبت به آذر ماه افزایش ۷/ ۰واحد درصدی را ثبت کنند. به نظر می‌رسد افزایش زمستانی سطح تورم، به‌دلیل حرکت ماشین چاپ پول با سوخت جدید باشد که بانک مرکزی در گزارش تحولات اقتصاد کلان به آن اشاره کرده است.

در حالی که در ۳ماه اخیر تورم ماهانه و نقطه به نقطه روند نزولی را طی می‌کرد، گزارش تورم دی‌‌‌ماه مرکز آمار ایران نشان می‌دهد شاخص قیمت‌ها در اولین ماه زمستان شاهد افزایش نسبت به ماه گذشته و دی ماه سال ۹۹ بوده است. بر این اساس نرخ تورم نقطه به نقطه دی ماه به ۹/ ۳۵ درصد رسیده است که نسبت به ماه قبل ۷/ ۰ واحد‌درصد افزایش را تجربه کرده است. از طرفی شاخص بهای مصرف‌کننده در دی ماه رشدی ۴/ ۲ درصدی را به ثبت رسانده است که نسبت به تورم ماهانه آذر شاهد ۷/ ۰ واحد‌درصد افزایش بوده است. در این میان نرخ تورم میانگین ۱۲ ماهه شاهد یک‌درصد کاهش بود و از ۴/ ۴۳ ‌درصد به ۴/ ۴۲ درصد رسید. افزایش تورم ماهانه و نقطه به نقطه در ابتدای زمستان یک آلارم محسوب می‌شود. اگر این روند در ماه‌های بعدی تداوم یافت، مسیر تورم میانگین نیز تغییر خواهد کرد. این در حالی است که در دی ماه نرخ بازدهی دلار نیز کاهشی بوده است.

مهم‌ترین موضوعی که به نظر می‌رسد باعث افزایش نرخ تورم بوده، این است که هنوز ماشین چاپ پول روشن مانده است. اگرچه که در حال حاضر پایه پولی از ناحیه مطالبات دولت از بانک مرکزی رشد نمی‌کند، اما بانک مرکزی در جدیدترین گزارش هشدار داده که مطالبات بانک مرکزی از بانک‌ها، یکی از عوامل رشد پایه پولی در ماه‌های اخیر بوده است. این موضوع باعث شده که برخی کارشناسان هشدار دهند، مخارج دولت با استقراض غیرمستقیم از بانک مرکزی و از طریق بانک‌ها تامین می‌شود.

تورم داغ آغاز زمستان
مرکز آمار ایران گزارش تحولات مربوط به شاخص بهای مصرف‌کننده در دی‌‌‌ماه را منتشر کرد. بر اساس این گزارش روند نزولی شاخص بهای مصرف‌کننده در پائیز قطع شد و نرخ تورم ماهانه و نقطه به نقطه در آغاز زمستان بار دیگر شاهد افزایش بود. طبق اعلام این گزارش نرخ تورم ماهانه دی ماه، که نمایانگر افزایش شاخص بهای مصرف‌کننده در دی‌‌‌ماه است، ۴/ ۲‌درصد به ثبت رسیده است که نسبت به تورم ۷/ ۱‌درصدی آذرماه ۷/ ۰‌درصد افزایش داشته است.

از سوی دیگر نرخ تورم نقطه به نقطه از سطح ۲/ ۳۵‌درصدی آذر ماه به ۹/ ۳۵‌درصد در دی ماه بالغ شد که از افزایش ۷/ ۰‌درصدی این شاخص حکایت دارد. تورم نقطه به نقطه بیان می‌کند که یک خانوار برای خرید یک سبد ثابت از کالاها و خدمات، ‌‌‌نسبت به سال گذشته چه مقدار بیشتر هزینه ‌‌‌کرده‌‌‌‌‌‌ است. از سوی دیگر تورم میانگین سالانه تنها شاخصی بود که در دی ماه کاهش را تجربه کرد و با افت یک‌درصدی از ۴/ ۴۳ به ۴/ ۴۲‌درصد کاهش یافت. اگرچه افزایش تورم ماهانه و نقطه به نقطه می‌تواند موقتی باشد و در ماه آینده دوباره نرخ تورم در مسیر نزولی قدم بگذارد، اما این موضوع یک نشانه است که سیاستگذار باید به آن توجه داشته باشد. بانک مرکزی در یک گزارش تحولات پولی آخرین ماه پاییز را منتشر کرده است. این گزارش که در صفحه ۱۲ امروز تشریح شده، نسبت به افزایش پایه پولی از ناحیه مطالبات بانک مرکزی از بانک‌ها هشدار داده است. رویه‌ای که باعث شده نیاز منابع بانک‌ها از بانک مرکزی بیشتر شود. تداوم این رویه باعث خواهد شد نرخ تورم در ماه‌های آتی نیز متاثر شود.

زیر پوست گروه‌ها
بررسی جزئیات بیشتر از گزارش تورم دی‌‌‌ماه نشان می‌دهد که افزایش شاخص‌‌‌بهای مصرف‌کننده در یک ماه اخیر بیش از همه از گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات و به طور مشخص افزایش اجاره‎بها متاثر شده است. سهم بیش از ۳۰‌‌‌درصدی اجاره‌‌‌بها از هزینه‌‌‌های خانوار و رشد ۴/ ۴‌درصدی آن در دی‌‌‌ماه موجب شده تا بیش از نیمی از افزایش شاخص بهای مصرف‌کننده در اولین ماه زمستان از افزایش اجاره‌بها ناشی شود و از این محل تاثیر بپذیرد. در ماه‌‌‌های قبل عمده‌‌‌ترین بخش تشکیل‌‌‌دهنده رشد تورم ماهانه، افزایش قیمت کالاهای خوراکی و آشامیدنی بود اما به نظر می‌رسد تورم نقطه به نقطه این گروه کالایی به اصلی‌ترین بخش تشکیل‌دهنده تورم نقطه به نقطه دی‌‌‌ماه بدل شده است.

رمزگشایی از افزایش اجاره
افزایش قابل‌توجه اجاره‌بها در دی‌‌‌ماه موجب شده نرخ تورم ماهانه اولین ماه فصل سرد سال شاهد رشدی قابل‌توجه باشد و به ۴/ ۲‌درصد برسد؛ به طوری که ۳۵/ ۱‌درصد از این ۴/ ۲‌درصد تورم ماهانه، از تورم اجاره‌‌‌بها ناشی شده است. کارشناسان بر این باورند که دخالت سیاستگذار در بازار اجاره در سال ۹۹ موجب شده این بخش با جاماندن از تورم و کاهش عرضه مواجه شود که در نتیجه این دو امر شاهد جهش‌‌‌های قیمتی در این بخش باشد.

بر این اساس در سال ۹۹ و به منظور حمایت از مستاجران، ستاد ملی کرونا دستورالعملی را ابلاغ کرد که بر اساس آن مالکان درصورت درخواست مستأجر، ملزم به تمدید قرارداد اجاره شدند و برای تمدید قرارداد هم عددهایی تعیین شد که صاحب‌‌‌خانه‌‌‌ها مجاز بودند اجاره را تا سقف تعیین‌‌‌شده افزایش دهند و در غیر‌این‌‌‌صورت مستأجران می‌توانستند از مالک شکایت کنند.

میزان مجاز افزایش میزان اجاره‌‌‌بها در تهران ۲۵‌درصد، در کلان‌شهرها ۲۰‌درصد و در سایر شهرها ۱۵‌درصد تعیین شد. اجرای این مصوبه در سال ۹۹، ۱۴۰۰ و ۳ماه پس از اعلام پایان کرونا الزامی است. همین سقف‌گذاری در افزایش اجاره‌بها و اعمال محدودیت بر آن موجب شد نه‌تنها نرخ اجاره نسبت به تورم جا بماند، بلکه موجب شد برخی اجاره‌‌‌دهندگان به دلیل عدم‌توجیه اقتصادی، از بازار خارج شوند و عرضه کاهش پیدا کند. جا ماندگی از تورم موجب می‌شود اجاره‌دهندگان تمایل داشته باشند قراردادهایشان را تمدید نکرده و در قراردادهای جدید، نرخ بالاتری را اعمال کنند.

کالاهای موثر در تورم دی ماه
گزارش تورم به صورت ماهانه برای دو گروه عمده «خوراکی‌‌‌ها، آشامیدنی‌‌‌ها و دخانیات» و «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» منتشر می‌شود. بر این اساس کالاهای خوراکی در دی‌‌‌ماه ۷/ ۱‌درصد و کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۷/ ۲‌درصد افزایش را به ثبت رساندند. از طرفی تورم نقطه به نقطه کالاهای خوراکی ۶/ ۴۲‌درصد و کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۴/ ۳۲‌درصد به ثبت رسید. در نهایت تورم سالانه خوراکی‌‌‌ها ۵۶‌درصد و کالاهای غیرخوراکی ۹/ ۳۵درصد ثبت شد.

در گروه عمده «خوراکی‌‌‌ها، آشامیدنی‌‌‌ها و دخانیات» بیشترین افزایش قیمت نسبت به ماه قبل مربوط به گروه «دخانیات»، گروه «نان و غلات» و گروه «ادویه و چاشنی» بوده است. در گروه نان و غلات «انواع برنج ایرانی» و در گروه ادویه و چاشنی‌‌‌ «زعفران» و «رب گوجه‌فرنگی» بیشترین افزایش را به ثبت رساندند.

در گروه عمده «کالاهای غیرخوراکی و خدمات»،اجاره‌بهای واحد مسکونی، هزینه اقامت در هتل و مسافرخانه در گروه «هتل و رستوران» و انواع پوشاک در گروه «پوشاک و کفش» بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشته‌‌‌اند. همچنین در دی ماه، گوشت مرغ در گروه «انواع گوشت» و متوسط قیمت یک کیلووات برق مصرفی خانوار نسبت به ماه گذشته کاهش قیمت داشته‌‌‌اند.

تورم شهری و روستایی
گزارش مرکز آمار ایران، تورم کشور را در دو بخش خانوار شهری و روستایی مورد بررسی قرار می‌دهد. بر این اساس در دی‌‌‌ماه خانوار شهری ۵/ ۲‌درصد و خانوار روستایی ۹/ ۱‌درصد تورم ماهانه را تجربه کرده‌‌‌اند.

خانوار شهری ۷/ ۱‌درصد تورم ماهانه خوراکی‌‌‌ها و ۹/ ۲‌درصد تورم ماهانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات را تجربه کرد. این در حالی است که نرخ تورم ماهانه کالاهای خوراکی برای خانوار روستایی ۸/ ۱‌درصد و تورم ماهانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۲‌درصد به ثبت رسید.

در بخش تورم نقطه به نقطه نیز خانوار شهری شاهد تورم ۸/ ۳۵‌درصد بود و خانوار روستایی متحمل تورم ۵/ ۳۶‌درصدی شد؛ در واقع هر دو خانوار شهری و روستایی متحمل افزایش تورم نقطه به نقطه شدند.

در بخش تورم نقطه به نقطه کالاهای خوراکی، خانوار شهری شاهد افزایش بود و متحمل تورم ۱/ ۴۳‌درصدی شد؛‌‌‌ خانوار روستایی نیز افزایش را تجربه کرد و سطح تورم ۸/ ۴‌درصدی را به ثبت رساند. در نهایت در بخش تورم نقطه به نقطه کالاهای غیرخوراکی و خدمات، ‌‌‌در بخش شهری تورم با کمی افزایش به سطح ۴/ ۳۲‌درصدی رسید و در عوض بخش روستایی با کاهش ۳/ ۰‌درصدی عدد ۸/ ۳۲‌درصد را به ثبت رساند.
منبع: دنیای اقتصاد



مطالب مرتبط



نظر تایید شده:0

نظر تایید نشده:0

نظر در صف:0

نظرات کاربران

نظرات کاربران برای این مطلب فعال نیست

آخرین عناوین